ÇOCUKLARIN GELİŞİM SÜREÇLERİ VE OKULA BAŞLAMA | 4+4+4 hakkında
9300 Kere Okundu

 

 

Dr. Agâh AYDIN | Psikiyatri Uzmanı | İstanbul

——————————————————————————————

ÇOCUKLARIN  GELİŞİM SÜREÇLERİ VE  OKULA BAŞLAMA (4+4+4 hakkında)

Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’ne göre önceden, 31 Aralık’ta 72 ayını dolduran çocukların ilköğretime kaydı yapılmakta idi. Kamuoyunda çok tartışılan ve “4+4+4 Eğitim Sistemi” olarak bilinen yasal
düzenleme, ardından bu Yönetmelik’teki 21 Temmuz 2012 tarihli değişiklikle Eylül ayı sonunda yaşı 60-66 ay arasındakilerden velisinin yazılı isteği bulunan çocuklar ve 66 ayı doldurmuş çocukların doğrudan ilkokula kaydedilmesi gündeme gelmiştir. Ailelerin ve eğitimcilerin karşı çıkması üzerine bilindiği gibi Milli Eğitim Bakanlığı ve sonra da Sağlık Bakanlığı tarafından 66-72 aylık çocuklarını okula göndermek istemeyen aileler için konunun “tanılı” doktor
raporu ile çözümlenmesi yolu gösterilmiştir. Okula başlama sürecinin çocukların yüksek yararını gözetecek şekilde ele alınabilmesini sağlamak amacıyla bu çalışma yapılmıştır.

Çocuğun Fiziksel, Zihinsel ve Ruhsal Gelişimi Üzerine Kısa Bilgilendirme
Bugün evrensel düzeyde kabul edilmiş bilgilerden çocukların fiziksel, zihinsel (zeka) ve ruhsal (psikolojik) gelişimlerinin birkaç evrede tamamlandığını biliyoruz. Her evrenin kendine göre özellikleri vardır ve her evrede yeni gelişen bazı beceriler ortaya çıkar, örneğin ilk bir yaşta (bebeklik dönemi) önce herşeyi ağzına götürürken sonra dış dünyayı algılamaya yönelik beceriler kazanır, dişleri çıkmaya başlar, kaşık tutmayı, emeklemeyi ve sıralamayı öğrenir, gibi. Okul öncesi ya da oyun dönemi olarak kabul edilen 3 – 5 yaş (72 aya kadar) dönemindeki çocukların bazı özellikleri oyun kurabilme, oyun çerçevesinde bazı kuralları öğrenebilme, başka çocuklarla birlikte oyun oynayabilme, ilgisini çeken şeylere dikkatini vermeye başlama (ama henüz
dikkat süreleri bir ders saati boyunca sürdürebilecekleri kadar uzun değildir), somut düşünme (neden-sonuıç ilişkisi kuramama), kendisinden
yapması istenen davranışları veya kendi yaptığı davranışların sonuçlarını kestirememe, büyüsel şekilde düşünme (ben istiyorum, o halde olur)
şeklinde sıralanabilir. Özellikle davranışların neden ve sonuçlarını algılayamama bu yaş çocuğunun henüz kendini tehlikelerden koruyamayacağının da bir göstergesidir.

Oyunun ve Okul Öncesi Eğitimin Önemi
Bu yaşta çocuğun en önemli uğraş alanı oyundur ve oyun oynayarak hem psikolojik yapısını geliştirir ve olgunlaştırır, hem de öğretici oyunlarla yeni şeyleri öğrenip zekasını geliştirme fırsatı bulur. 5 yaş çocuğunun dikkat süresi çok kısa olduğundan karşınıza alıp bir şey anlatarak öğrenmesini sağlamak zordur, ama onun ilgisini çekecek bir öykü anlatarak veya birlikte oyun
kurup oynayarak öğrenmesi sağlanabilir. Oyun, çocuğun sadece öğrenme aracı değil aynı zamanda iç sıkıntısı veya kendi dünyasında çözemediği durumlara kendince çözümler bulma aracıdır yani bir anlamda psikolojik rahatlama
yoludur. O nedenle de tüm batı ülkelerinde, bu bilimsel verilere dayanarak 3-5 yaş arası çocuklar oyunun en temel etkinlik olduğu ortamlarda okul öncesi eğitimine alınır ve bu kurumlarda çocuğun hem zihinsel ve fiziksel becerileri geliştirilmeye çalışılır hem de akranlarıyla ilişki kurmayı, paylaşmayı, birlikte oyun oynamayı öğrenerek sosyal yönden de gelişimi sağlanır. Bu şekilde 3 yaşında okul öncesi eğitim kurumlarına gitmeye başlamış olan çocuk 2 yılda (prekindergarden) gösterdiği gelişim doğrultusunda 5 yaşa geldiği zaman okula hazırlanabilmesi için anasınıfına (kindergarden) alınır. Burada yine
oyunun yanısıra artık dikkatini vererek yapacağı resim, boyama, öykü anlatma gibi becerilerinin geliştirilmesine çalışılır. Bu bağlamda anasınıfı eğitimi çocuğun ilkokula başlamasından önceki hazırlık evresidir. Bu evreyi anasınıfına giderek tamamlamış olan çocukların 6 yaşta okula başladıklarında okulöncesi eğitimi almamış çocuklara göre birinci sınıfa çok daha rahat uyum sağladığı, öğrenmeye daha açık olduğu, öğrenme motivasyonlarının daha yüksek ve ders dinleme kapasitelerinin daha fazla olduğu araştırmalarla ortaya konmuş gerçeklerdir. Ülkemizde okul öncesi eğitim son yıllarda önem kazanmış olmasına karşın henüz ülke çapında yaygınlaştırılmış değildir ve mevcut okulların büyük kısmı ücretli olduğundan daha çok orta ve üst gelir düzeyindeki aileler yararlanabilmektedirler.

Erkenden Okula Başlamak Neler Doğurur?
Anasınıfı yaşına gelmiş bir çocuğu bu basamağı atlatarak okula başlatmak şunlara neden olacaktır:
1. Çocuğun gelişimini uygun şekilde tamamlayabilmesi için gereksinimi olan oyun zamanı çok azalacak, bu fiziksel-zihinsel-ruhsal gelişimini aksatacaktır.
2. Küçük yaşta okula başlayan çocuklarda ayrılık kaygısı bozukluğu görülme riski, altı yaşında ilkokula başlayanlara göre daha fazladır. Özellikle bu çocuklar okul öncesi eğitim almadılarsa risk daha da artmaktadır.
3. Dürtü kontrolü tam gelişmemiş olan 5 yaşındaki çocukların sınıfta davranış kontrolünü sağlamada, sırasında beklemede ve uyulması gereken kurallara uymada güçlükler yaşama riskleri fazladır.
4. Birinci sınıfta henüz bilemediği ve kazanamadığı bazı becerileri göstermesi, örneğin yerinde 40-50 dakika oturmak, birşeyi öğrenebilmek için dikkatini uzunca bir süre yoğunlaştırabilmek, sınıf kurallarına uymak gibi, beklenecektir ve çocuk bunları yapamadığı için bocalayıp huzursuzlaşacaktır.

Bu yaş çocuklarının duygularını sözel olarak ifade etme becerileri de henüz gelişmediğinden huzursuzluk durumunda genellikle ilk ortaya çıkan belirti çocuğun aşırı hareketlenmesidir. Elinde olmada ortaya çıkan bu hareketlenme sınıfta uyumunu büsbütün bozacak ve sıklıkla karşılaşıldı-
ğı gibi öğretmenler tarafından ‘hiperaktif’ olarak nitelendirilmesine yol açacak ve gereksiz yere doktora tedavi amaçlı gönderilmek durumunda kalabilecektir. Ayrıca huzursuzluk ve aşırı hareketlenme çocuğun dikkatini yoğunlaştırmasını da önleyeceğinden öğrenme süreçlerini aksatacak ve zaten negatif konumda başladığı birinci sınıfta iyice gerilerde kalarak ’öğrenme bozukluğu’ ya da ‘ zeka geriliği’ gibi etiketlenmelere maruz kalacaktır.
5. Altı yaşından önce el-göz koordi-nasyonunun, ince motor becerilerin, işlemsel düşüncenin, soyutlama, odaklanma ve dikkati sürdürme becerilerinin yeterince gelişmemiş olması dolayısıyla bu yaşta ilkokula başlatılan çocuklar öğrenmede zorlanacaklar, öğrenme hızları daha yavaş olacak ve yazı yazmayı beceremeyebilecektir. Bu yaştaki çocukların okulda başarı elde etmede zorlanmaları gelişimsel açıdan normal olmasına karşın, okul programının
gerektirdiği kazanımları elde edememeleri ‘başarısızlık’ olarak yorumlanacaktır. Gereksiz olarak ‘zekâ geriliği’, ‘öğrenme güçlüğü’ veya ‘dikkat eksikliği’ gibi tanımlara maruz kalacaklardır.
6. Tüm bu farklılıklar, çocukların kendilerini birbirleriyle karşılaştırması ve öğretmenden de çok uyarılar alması sonucunda, çocuk  kendisini sınıfta başarısız olarak algılamaya başlayacak ve eğitimin daha başındayken
kendine güven duygusu örselenecek, ‘ben başarısız biriyim’ duygusu edinecektir. Yine araştırmalar göstermektedir ki eğitimin daha başında başarısızlık algısı kazanan çocuklar, zekaları normal olsa bile, okuldan
çabuk soğumakta ve eğitime uzun süre devam edememektedirler. Ayrıca bu yaşta kazanılan başarısızlık ve güvensizlik duygularının çocuğun ileriki yıllardaki psikolojik ve zihinsel gelişimini, kimlik ve kişilik oluşumunu olumsuz etkilediği ve psikiyatrik hastalık geliştirme riskini arttırdığı yine
araştırmalarca ortaya konmuş ve evrensel olarak kabul edilmiş gerçeklerdir.
7. Birinci sınıftan 6 yaş grubuna göre geriden başlayan 5 yaş çocuklarının bu durumu eğitim yaşamı boyunca böyle sürecek ve ileride yine birlikte girmek zorunda kalacakları SBS, LYS, ÖYS gibi yarışma sınavlarında da başarı kazanma şansları çok düşük olacaktır.
8. İlkokul öğretmenlerinin aldıkları eğitim okul öncesi öğretmenliği eğitiminden farklıdır. Bu öğretmenler 5 yaş çocuğunun gelişimsel
özelliklerini, eğitim gereksinimlerini ve onlara uygun eğitim yöntemlerini bilemeyeceklerdir. Bu durum da çocuklar için ilkokul deneyiminde birçok boyutta örselenmelere yol açabilecek, öğretmenleri de zor durumda bırakabilecektir.
Sonuç ve Hekim Sorumluluğu
Özet olarak; okul eğitimine katılabilmek için gerekli sosyal, duygusal, bilişsel, dil ve motor becerilerin gelişimi 6 yaştan (72 ay) önce tamamlanmadığından, beş yaş çocuğu (60-71 aylar arası) zihinsel, fiziksel, sosyal ve psikolojik
olarak ilkokula henüz hazır değildir ve hazır olmadan okula başlamak çocuklar üzerinde örseleyici etki yapacak, psikolojik baskı yaratarak çeşitli psikiyatrik sorunların da ortaya çıkmasına yol açacaktır. Bu durumda 5 yaş çocuklarının ilkokul birinci sınıfta karşılaşacakları örselenmeler koruyucu hekimlik sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Aileleri çocuklarını bilimsel olarak ortaya konan
yaştan daha erken okula başlamaya zorlamak, eğer okula başlatmak istemiyorlarsa çocuk doktorlarından “tanılı” bir rapor almaya yönlendirmek başlı başına bir sorun olmuştur. Bu çocukların ilkokula başlama zorunluluğunu
ortadan kaldıracak olan raporların hekimlerce düzenlenmesi çocukları bu örselenmelerden korumak ve ileride ortaya çıkacak ruh sağlığı risklerini azaltmak açısından mesleki bir sorumluluktur. Bu raporların çocukları etiketlemeden aşağıdakine benzer şekilde yazılması uygun
olacaktır: ‘Değerlendirmesi yapıldığında yaşı _____ (ay) olan ___________ (çocuğun adı) içinde bulunduğu yaşın özellikleri nedeni ile bedensel,
zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimi açısından ilkokula başlamak için hazır değildir. Anasınıfına devam etmesi uygundur.’

KAYNAKLAR
1. http://mevzuat.meb.gov.tr/html/225_0.html
2. Gander MJ, Gardiner HW (1981) Child
And Adolescent Development. (Çeviri: Çocuk ve Ergen Gelişimi, 1993, ed. B. Onur)
İmge Kitabevi, Ankara, s: 229, 232, 315.
3. Schwab-Stone ME, Henrich CH (1996)
School consultation. Child and Adolescent Psychiatry-A Comprehensive Textbook (Second Edition) içinde M. Lewis (ed).
Williams & Wilkins, Maryland USA s:1085-
1092.
4. Öztop D, ‘Oyun ve Okul Çocuklarının
Ruhsal Değerlendirilmesi’ (2008) Çocuk
ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı içinde,
ed. F. Çuhadaroğlu ve ark., HYB Yayınevi,
Ankara.
5. Uslu R, (2008) ‘Gelişimsel Psikopatoloji’
Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı
içinde, ed. F. Çuhadaroğlu ve ark., HYB
Yayınevi, Ankara.
6. Demir T, (2008) ‘Anksiyete Bozuklukları’,
Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı
içinde, ed. F. Çuhadaroğlu ve ark., HYB
Yayınevi, Ankara.14
7. Dursunkaya D, (2008) ‘Duygusal İstismar’,
Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı
içinde, ed. F.Çuhadaroğlu ve ark., HYB
Yayınevi, Ankara.
8. Tüzün Ü, (2012) ‘Çocuk Gelişiminde
Psikopatoloji Yönünden Risk Etkenleri’, Güncel Çocuk Sağlığı: Pediatrik Ruh
Sağlığı içinde , ed. F. Çuhadaroğlu, RNA
yayınevi, Ankara.

ÇOCUKLARIN GELİŞİM
SÜREÇLERİ VE
OKULA BAŞLAMA
Katkı Sunan ve Destekleyen Dernekler
• Türkiye Çocuk ve Genç Psikiyatrisi Derneği
• Gelişimsel Pediatri Derneği
• Sosyal Pediatri Derneği
• Milli Pediatri Derneği
• Türk Pediatri Kurumu
• Türkiye Çocuk Cerrahisi Derneği

Kaynak: Çocukların Gelişim Süreçleri ve Okula Başlama; Birinci Baskı, Eylül 2012, Ankara, Türk Tabipleri Birliği Yayınları ♦




 

——————————————————————————————












*



















































*





































*

ETİKETLER:                                                                                                                                                                       Psikiyatr Doktor. Agah Aydın / İstanbul / İNİO Psikoterapi Merkezi, Psikiyatrist, İstanbul, Avrupa yakası, Psikoterapist, Terapist, Psikiyatr, Psikiyatri Uzmanı,Nişantaşı psikiyatrist, Psikiyari, Doktorları, Uzmanı, Psikolog, Nedir, psikiyatrist istanbul anadolu yakası, nişantaşı psikiyatri listesi, bağdat caddesi, doktor bağdat caddesi, psikiyatrist nişantaşı, bağdat caddesi psikolog, nişantaşı psikiyatri polikliniği, nişantaşı psikolog,  istanbul psikiyatrist listesi, istanbul psikiyatri, nişantaşı psikiyatrist, bakırköy ruh ve sinir hastalıkları hastanesi, psikiyatri bakırköy, bakırköy psikiyatr, bakırköy psikolog, psikiyatrist ataköy, ünlü psikiyatristler, psikiyatrist ücretleri, bağdat caddesi psikiyatrist, istanbul psikiyatri doktorları, istanbul psikiyatri merkezleri, istanbul psikiyatri klinikleri, psikolog istanbul avrupa yakası, istanbul psikiyatr doktorları, istanbulda en iyi psikiyatri, istanbul psikiyatri tavsiye, istanbul psikiyatri derneği, istanbul doktor, psikolog psikiyatri istanbul, psikologlar, uzmanları, doktorları, psikiyatri, istanbul listesi, psikiyatrist bakırköy, istanbul psikiyatristler, psikiyatrlar, İstanbulda, psikiyatri uzmanları, panik atak, sosyal fobi, obsesif kompulsif bozukluk, yeme bozukluğu, anoreksiya, bulimiya, istanbul, psikiyatr istanbul, online psikiyatri, online psikoterapi, online terapi, sosyal fobi nasıl yenilir, sosyal fobi ilaçları, sosyal fobi testi, sosyal fobi tedavisi, sosyal fobi tedavi, sosyal fobi çözüm, sosyal fobi nedir, sosyal fobi forum, sosyal fobi nasıl tedavi edilir, sosyal fobi ilaçları, sosyal fobi paxil, sosyal fobi tedavi yöntemleri, sosyal fobi tedavi merkezleri, sosyal fobi ilaç isimleri, sosyal fobi nasıl aşılır, sosyal fobi çözüm önerileri, sosyal fobi belirtileri, sosyal anksiyete bozuklugu, sosyal fobi nedir tedavisi nasıl olur, sosyal fobi tedavisi video, sosyal fobi forum, sosyal fobiye son, sunum fobisi, Topluluk Önünde Konuşma Yapabilmek, yeme bozukluğu tedavisi, yeme bozukluğu nedir, çocuklarda yeme bozukluğu, duygusal yeme bozukluğu, anoreksiya, yeme bozukluğu psikolog, yeme bozukluğu tedavi merkezi, yeme bozukluğu tedavisi nedir, yeme bağımlılığı tedavisi, yeme bozukluğu nasıl anlaşılır, psikolojik yeme bozukluğu, yeme bağımlılığı nasıl anlaşılır, yeme bozuklukları nelerdir, anoreksiya belirtileri, anoreksiya resimleri, bulimia, anoreksiya hastalığı, anoreksiya tedavisi, anoreksiya nervoza, anoreksiya nedir, anoreksiya nervosa, bulimia hastalığı, bulimia zararları, bulimia nedir, anoreksiya, bulimia nervoza, anoreksiya bulimia, bulimia hastalığı nedir, bulimia tedavisi, yeme krizi bulimia hastalığı, bulimia nedir, anoreksiya, bulimia tedavi, bulimia nervoza belirtileri, bulimia nervosa, anoreksiya nervoza, bulimia nervoza nasıl tedavi edilir, bulimia nervoza nedir, bulimia nervoza tedavisi, bulimia nervoza vaka örnekleri, anoreksiya belirtileri, anoreksiya resimleri, anoreksiya hastalığı, anoreksiya tedavisi, anoreksiya nervoza, anoreksiya nedir, anoreksiya nervosa, bulimia nevroza nedir, bulimia hastalığı hakkında, yiyip yiyip kusma hastalığı, tıkınırcasına yeme hastalığı, bulimia yorum, anoreksiya ve bulimia nedir, anoreksiya ve bulimia hakkında bilgi, anoreksiya nervoza, bulimia nervoza, anoreksiya nevroza, bulimia nervoza video, bulimia nervoza nasıl yapılır, bulimia nervoza tedavisi, bulimia nervoza nedir sağlık, bulimia nervoza gebelik, yeme bozukluğu nasıl tedavi edilir, yeme sorunları, yeme bozuklukları tedavisi, tırnak yeme hastalığı tedavisi, saç yeme hastalığı tedavisi, yeme bozukluğu tedavisi, yeme bozukluğu tedavisi, yeme bozukluğu nedir, muayenehane, özel, en iyi, obsesif kompulsif bozukluk, obsesyon, takıntı, takıntılar neden olur, obsesif kompulsif bozukluk tedavisi, obsesif kompulsif bozukluk tedavisinde kullanılan ilaçlar, obsesif kompulsif bozukluk testi, obsesif kompulsif bozukluk belirtileri nelerdir, obsesif kompulsif bozukluk ilaçları, obsesif kompulsif bozukluk forum, obsesif kompulsif bozukluk nedir, obsesif kişilik özellikleri, obsesif kişilik bozukluğu tedavisi, obsesif kompulsif bozukluk tedavisi, obsesif kişilik nedir, obsesif kişilik bozuklukları, obsesif kişilik bozukluğu, obsesif kişilik yapısı, obsesif nedir, obsesif kompulsif bozukluk tedavisi ne kadar sürer, obsesif kompulsif bozukluk nasıl tedavi edilir, obsesif kompulsif bozukluk nedenleri, obsesif kompulsif bozukluk nasıl geçer, bilişsel davranışçı terapi, obsesif kompülsif bozukluk, obsesif kompulsif bozukluk tedavisinde son gelişmeler, obsesif kompulsif bozukluk belirtileri nelerdir, obsesif kompulsif bozukluk tedavi, obsesif kompulsif bozukluk tedavisi, obsesyon belirtileri, obsesif kompülsif bozukluk ilaçlar, obsesif kompulsif bozukluk tedavisi ilaç, obsesif kişilik bozukluğu, obsesif kompulsif bozukluk belirtileri nelerdir, obsesif kompulsif kişilik bozukluğu, anksiyete bozukluğu nedir, obsesif kişilik yapısı, antisosyal kişilik bozukluğu, obsesif kompulsif bozukluk forum, obsesif kompulsif kişilik özellikleri, obsesif kişilik bozukluğu, obsesif nedir, antisosyal kişilik bozukluğu tedavisi, narsistik kişilik bozukluğu ve tedavisi, çekingen kişilik bozukluğu ve tedavisi, obsesif kompulsif kişilik bozukluğu nedenleri, sizoid kişilik bozukluğu, tedavi obsesyon saplantı “obsesif kompulsif bozukluk” “takıntı hastalığı” “sosyal fobi” psikiyatr “agah aydın” psikoterapist “panik atak” “psikiyatrist doktor” “psikiyatrist tavsiye” “psikiyatri uzmanı” “psikiyatr istanbul” “psikiyatrist doktorlar” “psikiyatrist istanbul” “psikiyatr nedir” “psikiyatri doktorları” “uzman psikolog” obsesif “yeme bozukluğu” bulimia anoreksiya “psikiyatrist nedir” “psikiyatri nedir” belirtileri “nasıl yapılır” ilaçları psikiyatrist tedavisi, internet bağımlılığı nedir, sanal ilişkiler tehlikeli mi, sanal aşk tehlikeli midir, internet bağımlılığı nedenleri, internet bağımlılığı testi, internet bağımlılığı pdf, internet bağımlılığından kurtulma yolları, internet bağımlılığı ppt, internet bağımlılığı tedavisi, internet bağımlılığı ölçeği, internet bağımlılığı bağımlılık, internet bağımlılığı belirtileri, internet bağımlılığından nasıl kurtulunur, internet bağımlılığı nedir,  nasıl çözülür, internet bağımlılığı tedavisi, internet bağımlılığı testi, bilgisayar bağımlılığı nedir, internet bağımlılığının belirtileri, bağımlılığın tedavisi, bağımlılık tedavisi nasıl yapılır, kumar bağımlılığı tedavisi, bahis bağımlılığı tedavisi, esrar bağımlılık yapar mı, bağımlı kişilerin tedavisi, esrar tehlikeli midir bağımlılık yapar mı, marihuna bağımlılık yaparmı, esrar bağımlılığı, eroin, kokain, bonzai, bağımlılık tedavi, sanal bağımlılık, ergenlerde bağımlılık, esrar tedavi, esrar bağımlılığının belirtileri, esrar bağımlılığı nasıl anlaşılır, esrar bağımlılığı nasıl tedavi edilir, esrar bağımlılığı esrar nedir zararları, esrar bağımlılık yaparmı, sanal bagımlılık, sanal bağımlılık nedir, kumar bağımlılığı nedir, bahis bağımlılığı tedavisi, patolojik kumar bağımlılığı, kumar bağımlılığı bağımlılık, bilgisayar bağımlılığı, kumar bağımlılığı tedavi merkezi, panik atak belirtileri, panik atak ilaçları, panik atak testi, panik atak tedavisi, anksiyete, panik atak forum, depresyon, panik atak nedir, depresyon belirtileri, şizofren belirtileri, panik atak nedenleri, kalp krizi belirtileri, panik atak belirtileri uzman tv, panik atak belirtileri tedavisi, panik atak tedavisi nedir, panik atak tedavisi uzman tv, panik atak ve panik bozukluğun tedavisi, nihat kaya panik atak, panik atak depresyon, panik atak ve panik rahatsızlıkları, panik atak sosyal fobi, panik atak cinsel, panik atak psikiyatri, panik atak ve cinsellik, depresyon geçermi, panik atak tedavi yöntemleri, panik atak nefes darlığı, panik atak tedavi, panik atak belirtileri nelerdir, panik atak ilaçları, panik atak nasıl yenilir, panik atak nasıl gelir, panik atak nasıl anlaşılır, panik atak nasıl durdurulur, panik atak nasıl kurtulunur, panik atak nasıl yenebilirim, panik atak nasıl tedavi edilir, panik atak nasıl atlatılır, panik bozukluk, panik atak tedavi yöntemleri, panik atak nefes darlığı, panik bozukluk testi, panik bozukluk belirtileri, panik bozukluk tedavisi ne kadar sürer, panik bozukluk tedavisi, panik bozukluk ilaçları, panik bozukluk nedenleri, panik bozukluk nedir, panik bozukluk forum, panik atak belirtileri testi, panik atak testi yap, panik bozukluğu, anksiyete bozukluğu, anksiyete, panik atak terapisi, panik bozukluğun belirtileri, panik bozukluk hastalıkları, panik bozukluk hasta soruları, panik bozukluk ppt, panik atak, panik tedavi, panik bozukluğunun sebepleri nedir, panik bozukluğunun sebepleri tedavisi, yaşlılarda panik bozukluğu, disosiyatif bozukluk nedir, panik bozukluk ilaçları, sosyal anksiyete bozukluğu, panik atak nedir nasıl tedavi edilir, panik atak nöbeti, panik atak nedir belirtileri nelerdir, depresyon nedir, anksiyete tedavisi, yaygın anksiyete bozukluğu, anksiyete testi, anksiyete nedir, obsesif kompulsif bozukluk, majör depresyon, anksiyete bozukluğu, yaygın anksiyete bozukluğu tedavisinde kullanılan ilaçlar, yaygın anksiyete bozukluğu ilaçları, yaygın anksiyete bozukluğu nasıl tedavi edilir, yaygın anksiyete bozukluğu belirtileri, yaygın anksiyete bozukluğu tedavisi, psikolojik yaygın anksiyete bozukluğu, yaygın anksiyete bozukluğu ekşi, anksiyete bozukluğu testi, anksiyete belirtileri, anksiyete ilaçları, depresyon testi, anksiyete bozukluğu nedir, anksiyete nedir uzman tv, sosyal anksiyete nedir, anksiyete bozukluğu nasıl tedavi edilir, anksiyete tedavisinde kullanılan ilaçlar, anksiyete tedavisi bitkisel, anksiyete tedavisi ne kadar sürer, anksiyete tedavisinde kullanılan ilaç isimleri, panik atak öyküleri, panik atak kalp krizi, panik atak nasıl geçer, panik atak tedavisi görenler sonrasında neler yaşar, dissosiyatif kimlik bozukluğu tedavisi, dissosiyatif kimlik bozukluğu belirtileri, dissosiyatif bozukluk, dissosiyatif kimlik bozukluğu ekşi, dissosiyatif kimlik bozukluğu testi, dissosiyatif kimlik bozukluğu terapisi, dissosiyatif kimlik bozukluğu pdf, dissosiyatif kimlik bozukluğu vaka örneği, dissosiyatif füg forum, dissosiyatif amnezi, dissosiyatif kimlik bozukluğu, dissosiyatif psikoloji, psikolojide dissosiyatif, dissosiyatif kimlik bozukluğu tedavi, füg ekşi, dissosiyatif amnezi tedavisi, dissosiyatif amnezi vaka, dissosiyatif amnezi forum, dissosiyatif bozukluk nedir, dissosiyatif bozukluklar, dissosiyatif füg, karakter testi, renklerle kişilik testi, kişilik testi uygula, zeka testi, kişilik envanteri testi, kişilik testi soruları, karakter analizi, kişilik analizi testi, kişilik analizi nasıl yapılır, kişilik nedir nasıl oluşur, kişilik nedir kısaca, kişilik nedir karakter nedir, karakter nedir, kişilik nedir pdf, kişilik nedir vikipedi, kişilik nedir psikoloji, psikolojide kişilik nedir, kişilik nedir nasıl oluşur, kişilik özellikleri nelerdir, kişilik bozuklukları, kişilik karakter testleri, profesyonel kişilik testi, psikolojik testler, zeka testleri, kişilik aşk testleri, mizaç nedir, karakter nedir tip nedir, karakter nedir biyoloji, mizaç ne demek, mizaç bozukluğu, kişilik bölünmesi belirtileri, kişilik bölünmesi testi, çoklu kişilik bozukluğu, manik depresif, şizofreni, kişilik bölünmesi vikipedi, çoklu kişilik bölünmesi, çoklu kişilik bozukluğu belirtileri, çoklu kişilik hastalığı, çoklu kişilik bozukluğu nedir, kişilik bölünmesi nedir, kişilik bölünmesi tedavisi, kişilik bozuklukları, çoklu kişilik bozukluğu izle, çoklu kişilik bozukluğu olanlar, çoklu kişilik bozukluğu nedir, antisosyal kişilik bozukluğu nedir, antisosyal kişilik bozukluğu testi, antisosyal kişilik bozukluğu tedavisi, zayıf kişilik, narsistik kişilik bozukluğu, antisosyal kişilik bozukluğu askerlik, narsistik kişilik bozukluğu nedenleri, narsistik kişilik bozukluğu tedavisi, narsistik kişilik bozukluğu olanlar, narsistik kişilik özellikleri, şizoid kişilik bozukluğu, paranoid kişilik bozukluğu, çekingen kişilik bozukluğu, antisosyal kişilik bozukluğu, şizotipal kişilik bozukluğu, borderline kişilik bozukluğu, şizoid kişilik bozukluğu tedavisi, narsistik kişilik bozukluğu, şizoid kişilik bozukluğu nedenleri, şizoid nedir, paranoid kişilik bozukluğu testi, paranoid şizofreni, paranoid kişilik bozukluğu tedavisi, paranoid davranış bozukluğu, borderline kişilik bozukluğu, paranoid kişilik bozukluğu olan kişilere nasıl davranılmalı, çekingen kişilik bozukluğu tedavisi, çekingen kişilik bozukluğu testi, çekingen kişilik bozukluğu nasıl tedavi edilir, bağımlı kişilik bozukluğu, çekingen insanlar, çekingenlik, çekingenlik nasıl yenilir, sosyal fobi, bağımlı kişilik bozukluğu pdf, bağımlı kişilik bozukluğu testi, histrionik kişilik bozukluğu, bağımlı ilişki, narsistik kişilik bozukluğu, şizotipal kişilik bozukluğu, histrionik kişilik bozukluğu ekşi, histrionik kişilik bozukluğu tedavisi, histrionik kişilik bozukluğu nedir nasıl tedavi edilir, borderline kişilik bozukluğu, histeri, histeri belirtileri, histeri nedir, histerik, nevroz, histeri kitabı, histeri laura lippman, histeri filmi, borderline kişilik bozukluğu özellikleri, borderline belirtileri, borderline kişilik bozukluğu tedavi, borderline kişilik bozukluğu belirtileri, borderline kişilik bozukluğu vikipedi, obsesif kişilik bozukluğu tedavisi, borderline kişilik bozukluğu ve tedavisi, borderline sınırda kişilik bozukluğu, narsistik kişilik bozukluğu ve tedavisi, çekingen kişilik bozukluğu ve tedavisi, obsesif kompulsif kişilik bozukluğu nedenleri, obsesif kompulsif kişilik bozukluğu tedavisi, çoklu kişilik bozukluğu tanısı, antisosyal kişilik bozukluğu nedir, çoklu kişilik bozukluğu tedavisi, çoklu kişilik bozukluğu olanlar, çoklu kişilik bozukluğu nasıl teşhis edilir, çoklu kişilik bozukluğu belirtileri, çoklu kişilik bozuklukları, çoklu kişilik hastalığı, kişilik bozuklukları video, sosyopat testi, sosyopat kişilik, sosyopat belirtileri, sosyopat ne demek, sosyopat nedir, çift kişilik bozukluğu, sosyopat ve psikopat arasındaki fark, kişilik bozukluğu türleri, paranoid şizofreni, paranoid davranış bozukluğu, histerik kişilik belirtileri, histerik kişilik bozukluğu tedavisi, histerik kişilik problemleri, depresyon histerik kişilik, kişilik bozuklukları, şizofreni belirtileri, şizofreni belirtileri nelerdir, psikoz, şizofreni hastalığı, şizofreni tedavisi, şizofreni nedir, şizofreni testi, paranoid şizofreni belirtileri, paranoid şizofreni, şizofreni hastasının belirtileri, şizofreni hastalığının belirtileri, psikoz nedir, psikoz tedavisi, atipik psikoz, kronik psikoz, şizofreni tedavisi bulundu, şizofreni tedavisinde kullanılan ilaçlar, şizofreni tedavisi ne kadar sürer, şizofreni tedavisi var mı, şizofreni tedavi yöntemleri, şizofreni hastalarına nasıl davranılmalı, kronik şizofreni nedir, paranoid şizofreni nedir, sanrısal bozukluk nasıl tedavi edilir, sanrısal bozukluk özellikleri, otistik bozukluk nedir, paranoid bozukluk, hezeyan bozukluk, paranoyak hastalığı nedir, sanrılı bozukluk, hezeyanlı bozukluk sanrılı bozukluk, sanrısal bozukluk nedir, sanrısal bozukluk tedavisi, sanrısal bozukluk, hezeyanlı bozukluk tedavisi, depresyon testi, depresyondan kurtulma, depresyon belirtileri testi, depresyon tedavisi, depresyon belirtileri nelerdir, depresyon belirtileri uzman tv, depresyondan kurtulma yolları bitkisel, majör depresyondan kurtulma yolları, depresyondan kurtulma yöntemleri, depresyondan kurtulma yolları, depresyon uzmanı, depresyon belirtileri nelerdir uzman tv, depresyon belirtileri ve tedavisi, depresyon belirtileri testi, depresyon tedavisinde kullanılan ilaçlar, depresyon tedavisi bitkisel, depresyon ilaçları, depresyon çeşitleri, depresyon nedenleri, majör depresyon belirtileri, duygu durum bozuklukları nelerdir, durum duygu bozukluğu, bipolar duygudurum bozukluğu, duygu durum bozuklukları, bipolar duygu bozukluğu, duygu durum bozukluğu tedavisi, siklotimi, distimi, duygu durum bozukluğu nedir, duygu durum bozukluğu belirtileri, duygudurum bozukluğu nedir, majör depresyon tedavisi, atipik depresyon, manik depresyon, minör depresyon, atipik depresyon uyku, atipik depresyon ilaç, atipik depresyon tedavisi, melankolik depresyon, manik depresif bipolar bozukluk, manik depresyon ile ilgili bilinmeyenler, majör depresyon tedavisinde kullanılan ilaçlar, majör depresyon tedavisi ne kadar sürer, majör depresyon nasıl tedavi edilir, maskeli depresyon, mizaç bozukluğu forum, bipolar mizaç bozukluğu, mizaç bozukluğu tedavi, atipik mizaç bozukluğu nedir, iki uçlu mizaç bozukluğu demek, mizaç nedir, mizaç değişikliği, manik depresif ünlüler, bipolar bozukluk, posttravmatik stres bozukluğu tedavisi, posttravmatik stres bozukluğu nedir, posttravmatik stres bozukluğu tanı kriterleri, akut stres bozukluğu, travma sonrasi stres bozukluğu, posttravmatik stres sendromu,  stres bozuklukları, psikolojik travma tedavisi, duygusal travma nedir, psikolojik travma belirtileri, çift terapisi nedir, evlilik terapisi, çift terapisi nasıl yapılır, çift terapisi kadıköy, çift terapileri, evlilik ve çift terapileri, çift terapisi, ilişki ve evlilik terapileri, aile terapisi nedir, aile terapisi eğitimi, aile danışmanlığı, evlilik danışmanı, evlilik danışmanı bakırköy, evlilik terapisti, evlilik sorunları, neden aile terapisi, aile terapisi tedavisi, aile terapisi video, konuşma terapisi nedir, sanat terapisi nedir