DİSSOSİYATİF BOZUKLUKLAR | YAPAY BOZUKLUKLAR | UYKU BOZUKLUKLARI
8181 Kere Okundu

DİSSOSİYATİF BOZUKLUKLAR | YAPAY BOZUKLUKLAR | UYKU BOZUKLUKLARI

 

 

——————————————————————————————

 

DİSSOSİYATİF BOZUKLUKLAR

ORTAK ÖZELLİKLERİ:

1-     Bilinç durumu, bellek, kimlik ya da çevrenin algılanmasında bir karışıklık vardır.

2-     Dissosiyasyon, travmaya karşı geliştirilen bir savunmadır ve kişiyi, travmadan uzaklaştırarak kişinin travmayla karşı karşıya kalmamasını ve bununla baş etmeyi geciktirmesini sağlar.

 

DİSSOSİYATİF BOZUKLUKLAR:

1-DİSSOSİYATİF AMNEZİ ( Psikojenik Amnezi):

2- DİSSOSİYATİF FÜG:

3- DİSSOSİYATİF KİMLİK BOZUKLUĞU (Çoğul Kişilik Bozukluğu):

4- DEPERSONALİZASYON BOZUKLUĞU:

YAPAY BOZUKLUKLAR

ORTAK ÖZELLİKLERİ:

1-     Hastalar, kendilerine hasta rolünü yakıştırmak amacıyla, isteyerek –denetim altına alınamıyor bile olsa- bedensel ya da psikolojik belirtiler çıkartırlar.

2-     Tıbbi ya da psikiyatrik bozuklukların bulgularını amaçlı olarak çıkartırlar ve hastalık belirtilerini-hastalık öykülerini yanlış anlatırlar.

3-     Dışarıdan gelen bir uyarı olmadan hasta rolünü benimsemek ortada görünür tek nedendir.

4-     Hastaneye yatırılma, çoğu zaman başlıca amaç olur ve bir yaşam biçimi olarak ortaya çıkar.

5-     Söz konusu bozuklukların kompulsif bir niteliği vardır.

 

DSM-IV-TR’ye göre YAPAY BOZUKLUK TANI ÖLÇÜTLERİ

A-    Fizik ya da psikolojik belirti ya da bulguların amaçlı olarak ortaya çıkartılması ya da bu tür belirti ya da bulgular varmış gibi davranılması,

B-    Bu davranışın altında yatan motivasyon, hasta rolünü benimsemedir.

C-    Böyle davranmayı gerektiren dış etken yoktur.

 

YAPAY BOZUKLUK TİPLERİ

1-     Daha çok bedensel belirti ve bulguları olan tip (Münchausen Sendromu):

·        Bulantı, kusma, ağrı, katılmalar gibi bedensel belirtilerin amaçlı olarak çıkartılmasıdır.

·        Hastalar amaçlı olarak idrarlarına ya da dışkılarına kan katarlar, yapay yollarla vücut ısılarını yükseltirler, kan şekerlerini düşürmek için insülin alırlar.

·        Bir çok cerrahi girişime uğradıkları için skarlardan dolayı ızgara görünümünde karınları vardır.

 

2-     Daha çok Psikolojik belirti ve bulguları olan tip:

·        Varsanı, sanrı, depresyon, acayip davranışlar gibi belirtiler amaçlı olarak çıkartılır.

·        Belirtilerin bir açıklaması olarak, baş etmekte zorluk çektikleri büyük bir yaşam olayına ilişkin bir öykü uydurabilirler.

·        Psödolojiya fantastika, hastanın kendisinin de inandığı abartılı yalanlardan oluşur.

·        Özellikle Opiyatlar olmak üzere madde kötüye kullanımı sık görülür.

 

3-     Mikst tip:

 

4-     Başka türlü adlandırılamayan tip:

·        Tanı ölçütlerini karşılamayan durumlar içindir.

·        ÖRNEK: Bakım verenin yapay bozukluğudur: Kişi, bakımını üstlendiği kişi üzerinden hastalık belirti be bulgularını isteyerek çıkartması, hasta rolünü dolaylı olarak benimsemesidir.

 

UYKU BOZUKLUKLARI

A-    DİSSOMNİA

I-İNTRENSEK UYKU BOZUKLUĞU:

1- Psikofizyolojik insomnia

2- Uyku durumunun yanlış algılanması

3- İdiopatik insomnia

4- Narkolepsi

5- Rekürrant hipersomnia

6- İdiopatik hipersomnia

7- Posttravmatik hipersomnia

8- Obstrüktif uyku apnesi sendromu

9- Santral uyku apnesi sendromu

10- Santral alveoler hiperventilasyon sendromu

11- Periodik extremite hareketleri bozukluğu

12- Huzursuz bacaklar sendromu

 

II-EKSRENSEK UYKU BOZUKLUKLARI:

1-Yetersiz uyku hijyeni

2-Çevresel uyku bozukluğu

3- Yükseklik insomniası

4- Uyumsal uyku bozukluğu

5- Yetersiz uyku sendromu

6- Sınır koyamamakla ilgili uyku bozukluğu

7- Uykunun başlangıcı ile ilgili eşlikçilerin yokluğundan kaynaklanan uyku bozukluğu

8- Besin alerjisi insomniası

9- Noktürnal yemek yeme (içecek içme) sendromu

10- Hipnotik bağımlılığından kaynaklanan uyku bozukluğu

11- Stimülan bağımlılığından kaynaklanan uyku bozukluğu

12- Alkol bağımlılığından kaynaklanan uyku bozukluğu

13- Toksinlerin yol açtığı uyku bozukluğu

 

III-SİRKADİAN RİTM UYKU BOZUKLUKLARI:

1-Zaman dilimi değişikliği (Jet Lag) sendromu

2- Çalışma saatlerinin değişmesinden kaynaklanan uyku bozukluğu

3- Düzensiz uyku-uyanıklık düzeni

4- Gecikmeli uyku evresi sendromu

5- Önekaymış uyku evresi sendromu

6- 24 saatlik olmayan uyku-uyanıklık düzeni sendromu

 

B-    PARASOMNİA

I-UYANIKLIK BOZUKLUKLARI:

1-Konfüzyonel Uyanıklıklar:

2- Uykuda yürüme

3- Uykuda korku duyma

 

II-UYKU-UYANIKLIK ARASI GEÇİŞ BOZUKLUKLARI:

1-Ritmik hareket bozukluğu

2- Uykuda sıçramalar

3- Uykuda konuşma:

4- Noktürnal bacak krampları

 

III-GENELLİKLE REM UYKUSUNA EŞLİK EDEN PARASOMNİALAR:

1-Kabus görmeler

2- Uyku paralizisi

3- Uykuyla ilişkili penil ereksiyon bozukluğu

4- Uykuyla ilişkili ağrılı ereksiyonlar

5- REM uykusuyla ilişkili Sinüs Arresti

6- REM uykusu davranış bozukluğu

 

IV-DİĞER PARASOMNİALAR

1-Uykuda Bruksizm

2- Uyku enürezisi

3- Uykuyla ilişkili anormal yutma sendromu

4- Noktürnal paroksismal distoni

5- Birden ortaya çıkan açıklanamayan noktürnal ölüm sendromu

6- Primer horlama

7- İnfant uyku apnesi

8- Konjenital santral hipoventilasyon sendromu

9- Ani infant ölümü sendromu

10- Benign neonatal uyku miyoklonusu

 

DÜRTÜ DENETİMİ BOZUKLUKLARI

 

TİPLERİ

1-     İNTERMİTTAN EKSPLOSİF (Aralıklı Patlayıcı) BOZUKLUK: Başkalarına zarar verme ile sonuçlanan saldırganlık dönemleri vardır.

 

2-     KLEPTOMANİ: Mağaza hırsızlığı yada çalma ile belirgindir.

 

3-     PATOLOJİK KUMAR OYNAMA: Sosyoekonomik yıkım, borçlanmalar ve yasa dışı eylemlerle sonuçlanan yineleyici kumar oynama dönemleri ile belirlidir.

 

4-     PİROMANİ: İsteyerek yangın çıkarma.

 

5-     TRİKOTİLLOMANİ: Saçsız bölgelerin (alopesia areata) oluşmasına yol açan kompülsif saç yolma ile belirlidir.

 

6-     BAŞKA TÜRLÜ ADLANDIRILAMAYAN DÜRTÜ DENETİM BOZUKLUĞU: Kompülsif satın alma, internet bağımlılığı ve kompulsif cinsel davranışlarda bulunma gibi.

 

 

 

——————————————————————————————